Posted by: bluesyemre | January 9, 2017

Yılın Sözcüğü: “Gerçek ötesi” – #BülentYılmaz

maxresdefault-1

Bilindiği üzere, Oxford Sözlüğü 1884 yılından bu yana çıkan, yaklaşık 350 000 sözcüğü içeren dünyanın en kapsamlı ve genelde en güvenilir İngilizce sözlüklerinden birisidir. Bu sözlük her yıl kapsamına yeni sözcükler ekler ve bu arada eklediklerinin içinden birisini “yılın sözcüğü” olarak seçer. “Yılın sözcüğü”nün, o yıl içinde en yoğun olarak yaşanan bir durumu açıklayan ve bu nedenle en çok kullanılan, en popüler sözcük olduğu söylenebilir. Sözlük, örneğin 2013’te “selfie”yi (özçekim) yılın sözcüğü seçmişti. Bu sözcüğü daha o yıl ne kadar çok kullandığımızı, Türkçe karşılığını bulmak için nasıl kıyasıya tartıştığımızı hepimiz anımsarız.

Bu notu bir yana bırakıp, bir kavrama bakalım.

Gerçek (hakikat), biz istesek de istemesek de, bizden bağımsız olarak var olan, varlığını inkar edemeyeceğimiz şey, durum ya da olgudur. Gerçek, herkese göre değişmeyen, nesnel (objektif) olandır. Yani, kısaca gerçek, varolandır. Gerçek, görebildiğimiz, dokunabildiğimiz, anlayabildiğimiz, kanıtları verileri olan, gözlemleyebildiğimiz, duyabildiğimiz, tadabildiğimiz şeylerdir. Bazen bir durumdur gerçek, bazen bir nesne (şey) ve bazen de bir olgu.

Gerçek, bazen yalanın karşıtı olarak, “doğru” anlamında da kullanılır.

“Gerçekçi ol!” komutu “varolana uygun davran” demektir. Ya da örneğin, “gerçekçi değilsin” dendiğinde, bu, apaçık ya da örtük olarak varolanı inkar ettiğimiz, gerçekleştirdiğimiz davranışın, söylediğimiz şeyin gerçekle uyuşmadığı, örtüşmediği anlamına gelir.

Gerçek, önemlidir, çok önemlidir. Çünkü bireyler ve toplumlar gerçekle, gerçeklerle yaşarlar. Çünkü gerçek, varolandır. Varolana, varolanlara dayanmadan nasıl yaşarız? Gerçek, hayatta yer alan her şey demektir. Gerçeklikten koptuğumuzda, ayrıldığımızda, onu dikkate almadığımızda başımıza nelerin geldiğini ya da geleceğini yaşamışızdır ya da tahmin edebiliriz.Örneğin, yer çekimi varolan nesnel bir gerçektir. “Ben yer çekimine inanmıyorum, hatta nefret ediyorum,” diyerek kendimizi bir apartmanın 8. katından aşağı bırakırsak sonumuz bellidir.

Peki, gerçek kavramı üzerine tüm bu lakırdılar niye?

Nedeni, Oxford Sözlüğü!

Çünkü, o, 2016’da “yılın sözcüğü” olarak “post-truth”, yani “gerçek ötesi” sözcüğünü seçmiş ve sözcük listesine eklemiş.

Terimi, aslında ilk kez 1992’de Steve Tesich bir makalesinde kullanmış.

https://bulentyilmazblog.wordpress.com/2017/01/03/yilin-sozcugu-gercek-otesi/


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: