Posted by: bluesyemre | December 1, 2019

İş ararken düşünülmesi ve yapılması gerekenler #YasinKalli

0 (8)

Özellikle iş arayan ve ümitsizce cümleler yazan arkadaşları gördükçe ben mahcup oluyor ve gerçekten üzülüyorum. Mevcut sistemde hem eğitim hem de öğretim bizi tatmin edecek seviyede olmayınca hayatın her safhasında sorunlar kaçınılmaz oluyor. Ben özellikle mezun olma durumunda/stajyer/mezun/iş arayan/iş değiştirmek isteyen başta mühendislik bölümleri olmak üzere üniversiteye adım atmış ama umduğunu bulamamış kardeşlerimiz için yapılması/düşünülmesi gerekenleri tavsiye niteliğinde sıralayacağım. Bu liste yer yer katkılarla güncellenecek, benzer durumlarda olan arkadaşlara rast geldiğimde bu yazıyı paylaşıp biraz bakış açımızı genişletmek amacıyla katkı sunmak istiyorum. Yazılanlar; benim uzun yıllar gördüğüm, tecrübe ettiğim, önemine inandığım, yapmak istediğim, bazılarını zamanında veya vakit bulamayıp yapmadığım/yapamadığım işleri kapsıyor. Bunlar kesinlikle tuzu kuru bir insanın tepeden bakma bir anlayışla yazdığı tavsiyeler değildir. Bilakis samimi bir abi/kardeş ve arkadaşın kendisiyle beraber başkalarına da faydalı olmasını temenni ettiği öneriler olarak kabul edilmesini rica ediyorum. Genel olarak bölüm/alan bazlı veya kız/erkek, evli/bekâr ayrımı yapmayacağım ama bazı maddeler bu farklılıklara sahip olanlar için daha öncelikli olabilir. (Maddeler genel yazıldığı için spesifik bir bölümle ilgili ayrıntılar veya “nasıl” sorusunun cevabı için benimle rahatlıkla irtibat kurabilirsiniz).

  1. Dürüst, nezih ve saygılı olalım. Hayatta iş, kariyer, maaş ve paradan önemli ve hiçbir şeyle satın alınamayacak/değişilemeyecek değerler olduğunu bilmek ve onlara sahip olmak lazım. Dürüstlük örneğinde; kendinizi ne bulutlarda ne de yerin yedi kat altında görmeyin, ayağınız yere bassın ve olduğunuz gibi görünün. Hiç kimse yeni mezun birinden harikalar yaratmasını beklemez. Ama saygılı ve dürüst olmasını bekler. Kısaca insan olduğumuzun ve karşımızda da artı ve eksileriyle insanlar olduğunun farkında olarak davranalım.
  2. Araştırma yapmayı öğrenelim. Bunu daha ileri seviyede yapmak isteyenlere akademik araştırma ve kürasyonu tavsiye edebilirim. Google dünyanın bilgisini ayağımıza getiriyor. Artık en kritik ve önemli bilgiler elimizin altında yeter ki onlara ulaşmasını bilelim. Google da nasıl arama yapılacağını öğrenmek lazım. Bu artık en temel gereksinim. Burada anahtar kelime ve bazı seçici semboller kastediliyor. Fakat araştırma yapmak başlangıç, sonrasında okuyarak devam etmek gerekiyor. Ben okumayı sevip de bir şeyler yapamayan bir insan olacağını tahmin etmiyorum.
  3. Bazılarımız yatkın da olsa alınganlıklardan kurtulalım. Yani aşağılık kompleksiyle her şeyden kendinize olumsuz bir pay çıkartmayı ve buluttan nem kapmayı bırakmaya çalışalım. Örneğin, iyi niyetli bir işveren anlatmıştı; sandalyede beklenmesi söylendiği için bunu hakaret addeden ve görüşmeden ayrılan bir genç arkadaşımızı. Ben kesinlikle kişilik haklarına yönelik hakaret, aşağılama, #mobbing olduğunda geçiştirin demiyorum. Çünkü böyle olumsuz tavırlar karşılığını görmeyince daha da çirkefleşir. Orta yol, itidal öneriyorum.
  4. Sosyal medyadan olumsuz ve sitemvari paylaşım yapmaktan uzak duralım. Maalesef üzülerek itiraf etmeliyim ki zamanımızın getirdiği hastalıklardan önemli bir tanesi bencillik. Sizin durumuzu anlayan ve içinde hisseden insan sayısı yok denecek kadar azdır. Dolayısıyla bu negatif ve suçlayıcı paylaşımlar sizin hedeflediğinizin aksine, işveren ve işe alım uzmanları tarafından olumsuz olarak algılanmanıza sebep olabilecektir.
  5. Bilmiş gibi görünmekten ve kendini ağırdan satan ifadelerden (örneğin; isteyenle/ilgilenenle CV/bilgi paylaşabilirim) vazgeçelim. #Linkedin gibi platformlarda bir paylaşıma sığacak gerçekten -öz- geçmişiniz olsun. Gerek görüyorsanız ayrıntılı CV için link paylaşabilirsiniz. CV ve Özgeçmiş hazırlamanın değişik yöntemleri var. Bunları araştırıp güncel bir CV oluşturabilirsiniz. Fakat yapmadığınız ve bilmediğiniz şeyleri CV ye yazmak önceki maddelerde ifade ettiğimiz gibi sahip olmamız gereken dürüstlüğümüze gölge düşürecektir. Bunlara tenezzül etmeyin.
  6. İşveren ve iş arayanların şikâyetlerine beraber baktığımızda ikisinin de yer yer haklı olduğuna şahit oluyoruz. Bunun temel sebebi girişte de ifade ettiğimiz gibi, eğitim eksikliğimizin konumunuz ve makamımız ne olursa olsun kendini hissettirmesi. Örneğin, üstüne başına dikkat etmeyen, randevuya geç gelen veya gelmeyen, işe başlayacağını söyleyip çeşitli bahanelerle başlamayanlar olabilmekte. İşveren tarafında da çok fazla benzer durumlar var ama onlar bizi ilgilendirmiyor. Biz kendimize bakarak ve eksiklerimizi düzeltmeye çalışarak, şikayetlerle enerjimizi harcamaktan kurtulmaya çalışalım.
  7. Önyargılarımızdan kurtularak hayata pozitif bakmaya çalışalım. Bazılarınız benim gibi hep negatif tarafları görmeye meyilli olabilir. Ama pozitif olanların her yönden kazançlı olduklarını söyleyebilirim. Örneğin, bir gün güneşin doğuşunu ve batışını seyredin. Zaten şu kadar işsiz var, bugün de arayan olmadı, geri dönüş bile yapmadılar diye kendinizi yıpratmayın. Bu durum para kazanma zorunda olan (örneğin, evli insanlar) için çok zor gelebilir. Yine de elimizden geldiği kadarıyla psikolojimizi bozmadan sahip olduğumuz güzel şeylere şükrederek ve fakat vaktimizi boşa geçirmeden muhakkak faydalı bir şeylerle uğraşalım.
  8. Öğrenmeye açık olalım ve muhakkak kitap okuyalım. Kitap okuma alışkanlığı maalesef ülkemizde alt seviyelerde. Bu duruma pozitif açıdan bakarsanız siz kitap okuduğunuzda her türlü bir adım öndesiniz demektir. Bu kitaplar teknik kitaplar olabileceği gibi farklı türde tarih, sanat, edebiyat vb. eserler de olabilir. Daha ileri seviyede bilgi sahibi olmak isteyenlere bilimsel makale tavsiye edeceğim. Bununla ilgili ayrıca görüşebiliriz.
  9. En önemli sorunlarımızın başında kafa dağınıklığı ve odaklanma eksikliği geliyor. Buna hedefsizlik de eklendiği zaman umutsuz vakalar ortaya çıkıyor. Ben kendi alanım olan Bilgisayar Mühendisliği için hangi çalışma alanları olduğuna dair kısa bir yazı (https://www.linkedin.com/pulse/bilgisayar-m%C3%BChendisli%C4%9Fini-tercih-ve-gelece%C4%9Fe-yatirim-yasin/ ) paylaşmıştım. Diğer alanlardaki arkadaşlar da odaklanacakları bir alan seçip ona göre okuma ve araştırma yapmalarını tavsiye ederim. Bu seçimde kendi ilgi ve yetenekleriniz önemli bir rol oynayabileceği gibi iş fırsatları ve bakir bir alan seçeneği de göz önüne alınabilir.
  10. Herkesle paylaştığımız Özgeçmiş/CV içerisinde yer alan kişisel verilerimize dikkat edelim. Örneğin; eposta iletişim için yeterliyken, telefon ve adres gibi bilgileri paylaşmayın. Referansla ilgili bilgileri paylaşmada da aynı hassasiyeti gösterin.
  11. CV mizde artık Word, Excel gibi temel bilgisayar bilgisi gerektiren şeyleri yazmayalım. Esasında Excel çok kapsamlı bir uygulama ama CV okuyanlar da büyük ihtimalle bilmedikleri için bu yazılanları CV doldurmak için yazdığınızı düşünebilir.
  12. Sosyal platformları kişisel gelişimimize katkı sağlayacak şekilde pozitif kullanmaya çalışalım. Yazılı ve sözlü iletişim becerilerimizi geliştirelim. Konuşmayı seviyorsak #youtube, yazmaya yatkınsak bir #blog veya #linkedin gibi platformlardan paylaşım yapabiliriz. Çalışmak istediğiniz alanlarda öne çıkmış önemli kişileri bulun ve muhakkak takip edin. İlgi duyduğunuz bir alandaki yenilikleri öğrenmekten kimse sizi alıkoyamaz. Ayrıca yardım etmeye hevesli ve gönüllü insanların sayısı az da olsa bulmaya çalışın ve onlarla iletişime geçin. Mümkünse size mentörlük/rehberlik yapacak bir veya daha fazla kişiyle görüşün ve kariyer yolunuzu çizmeye çalışın.
  13. Özellikle #Linkedin gibi platformlarda ağımızı genişletmeye çalışalım. (#Linkedin i telefonunuza indirerek kullanmanızı tavsiye ederim. Çünkü sonradan gözden kaçabilecek işe yarar bilgilerden (iş ilanı vb.) haberdar olmak, anlık iletişim kurabilmek, boş vaktimizde mekan bağımsız olarak kullanmak avantajlarını değerlendirebiliriz). İyi ve güncel bir profil oluşturun, ilginizi çeken ve faydalı paylaşımları beğenerek yorum yapın. #Linkedin i efektif kullanmayla ilgili yazılardan faydalanabilirsiniz.
  14. Gönüllü olarak çalışabileceğimiz topluluklar bulunuyor. Kendi alanımızda veya kendimizi yakın hissettiğimiz bir alanda bu topluluklar için çalışabiliriz. İnsanın en önemli taraflarından bir tanesi; başkalarına katkı sağlarken kendini de geliştirebilmesi. Özellikle sosyal beceriler insanı hayatta öne çıkaran/geliştiren ve işlerini farkına varmadan kolaylaştırabilen nadir hususiyetlerden.
  15. #Udemy gibi platformlardan ilgi/çalışma alanımızda ve çok dağılmadan bazıları da ücretsiz olan kurslardan alabiliriz. Ayrıca eğitim verenleri de takip ederseniz zaman zaman indirim kuponları da yayımlanmakta. Fakat bunlar size temel seviyede bir birikim sağlayacaktır. Özellikle mühendislik alanları için pişilecek yerler iş/kurumsal uygulamalar ve projelerin yer aldığı çalışma hayatı olduğunu unutmamak lazım.
  16. Bilmiyorsak en az bir yabancı dil öğrenmeye çalışalım. Bu çoğunlukla İngilizce oluyor. Bununla ilgili de platformlar bulunuyor. En azından okuduğunuzu anlayacak, yazı yazabilecek ve derdinizi anlatabilecek seviyede bilmek gerekiyor. Bu kendimizi geliştirmek için gerek şart haline gelmiştir. Çünkü çoğu literatür ve özgün içerikler yabancı dilde -özellikle İngilizce- üretilmektedir. Bilenler için ise muhakkak geliştirmek için okuma ve pratik yapmalarını öneriyorum.
  17. Öğrenimimiz 2 yıllık ise 4 yıllık, lisans ise yüksek lisans ve doktora seçeneğini değerlendirelim. Fakat bu seçenekleri yeni bir şeyler öğrenmek, kendinizi disipline etmek ve çok yönlü geliştirmek için kullanmak lazım. Bu etiketlerin özelde de devlette de ekonomik ve yükselme açısından çok bir işe yaradığı söylenemez. Hatta bazen önünüze engel çıkardığı da olabilir. Ama gerçekten akademi görmüş kişi olursanız, düşünce tarzınızdan yazdığınız ve konuştuklarınıza kadar farkınızı muhakkak hissettirirsiniz.
  18. Yapay Zeka gibi teknolojik gelişmelerle çoğu işlerin otomatize edileceği, bazı mesleklerin ortadan kalkacağı ve fakat onların yerine daha farklı alternatif meslekler geleceği biliniyor. Şimdi bir meslek seçerken gelecek öngörülerini de hesaba katmak ileride ayakta kalmamıza yardımcı olacaktır. Yani kendimizi hazırlamamız gereken bambaşka bir gelecek bizleri bekliyor.
  19. Uzun süre iş aramış, kendi istediğimiz veya mezun olduğumuz alanlarda iş bulamamış isek farklı alanları da araştırmayı ihmal etmeyelim. Bu seçeneğin göz ardı edildiğini görüyorum. İnsan sanki bütün emekler boşa gidecekmiş gibi bir hisse kapılabilir. Kendi ilgi ve kabiliyetinize göre temel seviyede bilgi edindiğiniz, sizde merak ve heyecan uyandıran farklı alanlarda şansınızı denemeyi ihmal etmeyin. Örneğin, çevre mühendisliği okudunuz iş bulamadınız, seviyorsanız ve kabiliyetiniz varsa editörlük yapabilirsiniz.
  20. Biz hep maaşlı işler üzerinden konuşuyoruz. Biz ne yaparsak yapalım, sadece ülkemizde değil dünyada da krizler olmasa bile insanlar belli bir oranda işsiz kalmaya devam edecek. İstatistikler bize bunu söylüyor. Çünkü o kadar istihdam oluşturacak sihirli bir değnek bulunmuyor. Bunların da farkında olarak meslek tercihimizi yapabiliriz. Aynı zamanda insan ömrünün uzaması ve emekli olma yaşının artması işsizliği besleyen ayrı bir faktör. Bu durumu devletler seviyesinde ele alarak ve diğer bir maddede bahsedeceğimiz girişimcilerin ve küçükte olsa kendi firmasını kurup işçi yerine işverenliği tercih edenlerin yapacağı katkılarla pansuman edebiliriz.
  21. Bizimle benzer durumda olan arkadaşlarımızla ortak yapabileceğimiz şeyler hakkında fikir alışverişinde bulunalım. Bu en başta bir girişimcilik fikri olabilir ama onunla sınırlı değil. Birbirimizi uyarmak, hatırlatmak, destek olmak ve ortak bir aktivite gibi olumlu enerji depolayacağımız bir birlikteliğiniz olmalı.
  22. Esasında ülkemizi kalkındırmak ve kendi potansiyelimizi ortaya çıkarmak/gerçekleştirmek adına girişimciliği erken yaşlarda denemek lazım. Bu kavram günümüzde yaygın olarak Bilişim Teknolojileriyle birlikte anılsa da her alanda farklı ve inovatif/yenilikçi bir şeyler ortaya koyabiliriz. Başarısız bile olsak bize çok şey katacağı muhakkak.
  23. Her meslek ve işte dijitalleşme ve dönüşüm kaçınılmaz hale geldi. Buna sektörler hemen ayak uyduramayabiliyor. Serbest çalışanların bu işleri öğrenme ve öğrendiklerini paylaşmak (bu bir makale veya kitap olabilir) gibi bir seçeneği olabilir. Özellikle dünya örneklerini ele alarak bir iş nasıl yapılıyor, ilham alarak yeni fikirler üretilebilir. Ama bunun için bizim bu konulara odaklanmamız ve derinleşmemiz gerekiyor.
  24. Ekmek gerçekten aslanın midesinde. Nefsimize ağır gelse de belirli bir süre en azından iş öğrenirken mesai gözetmeden az maaşla çalışabiliriz. Bunu göze almak lazım. Tuzu kuru olarak kendinizi alçaltmayın, düşük fiyata gitmeyin sözlerini hatalı buluyorum ama geçerli olduğu yerler vardır. Gerçekten yapmak istediğiniz ve kendinizi bulduğunuz bir iş için parasız çalışın demiyorum ama kişi kendisi isterse bunu bile göze almasında sakınca yok.
  25. Bu maddeyi özellikle evli veya hemen çalışıp para kazanması gerekenler için yazıyorum. Bildiğiniz gibi ülkemizde kendi mezun olduğu alanın dışında çalışan çok fazla sayıda insan var. Bu onların veya bizim suçumuz değil, sistem ve şartlar bir şekilde bizi buna zorlayabiliyor. Onun için hiç gocunmadan beden ve zanaat işi de olsa ki -katiyen küçük görmemek lazım- çalışmayı tavsiye ederim. Özellikle ara eleman ihtiyacının yüksek olduğu bu alanlarda ciddi bir kriz olmadığı sürece işsiz kalma imkânı bulunmuyor.
  26. Alanımıza uygun sertifika programlarına katılabiliriz. Fakat ben para kazanmadan başkasının (anne-baba da olabilir) parasıyla tavsiye etmiyorum. Bir şekilde para kazanıyorsak onu kendi geleceğimize yatırım olarak harcamamız uygun olacaktır.
  27. İşkur seçeneği de değerlendirilebilir. Çok ayrıntısını bilmemekle birlikte işsizlik maaşlarıyla birlikte işverene teşvik mahiyetinde belirli bir süre primleri de devlet karşlayabilmekte.
  28. Ben çok tavsiye etmesem de devlet kadroları da ayrı bir seçenek olarak elde tutulabilir. Yani en azından elinizde kpss ve kpds gibi puanların olması bazen işinize yarayabilir.
  29. #Freelance olarak çalışmak ayrı bir seçenek. Tabi bunun için belirli bir seviyede bilgi ve tecrübemiz olması gerekiyor. Ülkemizde de gittikçe yaygınlaşmaya başladı diyebiliriz. Ayrıca uzaktan ve Home-Office çalışma imkânlarının da araştırılması ve değerlendirilmesi taraftarıyım.
  30. Bu maddeyi özellikle kız/kadınlarımızın dikkate alması için yazıyorum. Her platformda olduğu gibi #linkedin de kötü niyetli insanları barındırabilmekte. Bu konularda kadınların sezme kabiliyetleri yüksek. Fakat profil fotoğrafınızdan daha önceki maddelerde yazılan kişisel verilerinize kadar dikkatli ve özenli bir seçim/paylaşım yapmanızı tavsiye ederim. Bireysel ve sosyal hayatınızda kimse size karışamaz. Fakat iş hayatında işin ciddiyetini üzerinizde taşımanız her açıdan size fayda sağlayacaktır. Bu çok pahalı iş elbiseleri ve aksesuarlar manasına gelmiyor. Abartısız olarak kendi kişiliğinizi ortaya koyacak tavır ve davranışlarla beraber uygun bir kıyafetle iş arama sürecini ve görüşmelerini değerlendirmeniz kastediliyor. Bu çok netameli bir konu. Çalışmak zorunda olup iş bulamayan kadınların bazı konularda işlerinin ne kadar zor olduğunun farkındayım. Medyaya da yansıyan olumsuz örnekleri hala içimde bir yara olarak taşıyorum.
  31. Referans konusu önemli bir başlık. Bunu torpil olarak değerlendirmeyin. Beraber çalıştığınız amiriniz veya çalışma arkadaşınız hatta sınıf arkadaşınız size referans olabilir. Eğer hiç çalışmadı iseniz üniversiteden hocalarınız da pekâlâ olabilir. Size referans olabilecek çevresi olan insanlar iş bulmanıza sosyal medyada yaptığınız paylaşımlardan daha fazla fayda sağlayabilir. Örneğin, güven esasına dayalı önemli bir işe alma yöntemi olarak; bazı insanlara “şu alanda çalışacak birilerini tavsiye eder misiniz” diye sürekli talepler gelir. Özel sektörle içiçe böyle insanlar sizin sektöre giriş yapmanıza ön ayak olabilir. Yoksa da dövünmeye gerek yok farklı kanallarla ve girişimlerle bu açığı kapatabilirsiniz.
  32. İşsiz kalmamızın ve iş bulamamızın çok farklı kök sebepleri olabilir. Çok sınırlı istihdamı olan bir bölüm seçmek, üniversite boyunca çoğu zamanımızı boş geçirmek gibi. Üniversitede bölüm seçimi ve üniversite hayatı boyunca yapılması gerekenler listesi ayrı bir yazının konusu. Bizim dışımızda gelişen kriz gibi olaylar da sebepler arasında sayılabilir. Fakat ben hangi üniversite ve bölüm olursa olsun insanın kendini sınırlamaması ve kendini keşif sürecini sürdürmesi taraftarıyım. Yani bu yaşımıza kadar hatalı tercihler yapmış olabiliriz ama bunları devam ettirmede ısrar etmemeliyiz. Çoğunlukla ilk aklımıza para kazanmak geldiği için kendimize içten bir sınırlama getirebiliyoruz. Fakat uzun bir meslek listesi çıkartmak belki de aklınıza bile gelmeyen ama tutkuyla sizi bağlayabilecek bir mesleği karşınıza çıkarabilir. Eğer böyle bizden gizli/saklı bir meslek/iş tespit ettiysek onu başarıyla icra eden kişileri muhakkak bulalım. Bu yöntemi ne kadar erken yaşta uygulayabilirsek para kazanma imkanları için de ayrıca zaman kazanmış olabiliriz. Örnek; dünyada en fazla kullanılan veritabanı uygulamasında önemli bir unvana sahip bir kişi anlatmıştı. Lise öğrencisi bir genç o nadir kazanılan unvanın ne olduğuna kadar öğrenmiş ve o kişiye ulaşmış ve “ben de sizin gibi olmak istiyorum ne yapmam gerekiyor” diye sormuş. Hoca da onu motive edici şeyler söylemiş. Açıkçası ben o unvanı ve kişiyi üniversite değil iş hayatımda tecrübe kazandıktan sonra öğrendim. Avantajlı olmak için erken yola çıkmamız gerekiyor.

Burada yazılanların hepsi birden halinize uygun düşmeyebilir. Önemli amaçlardan bir tanesi bakış açımızı genişletmek ve bazı konularda merakımızı uyandırmak. Yer yer güncelleneceğini daha önceden belirtmiştim. Kısa sürede aklıma koşuşan ve üşüşen şeyler bunlar. Her türlü soru, yorum, eleştiri ve katkılarınız için rahatlıkla irtibat kurabilirsiniz. Herşey bizlerin, ülkemizin ve tüm insanların mutluluğu için gelişsin ve biz de buna katkı verenlerden olalım temennisiyle bitiriyorum.

Sağlıcakla kalın 🙂

https://bit.ly/2OZjW5L


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: