Posted by: bluesyemre | February 9, 2022

İçerik Tüketme Bağımlılığınızın Altında Yatan Psikoloji

İş gününüze hazır biçimde bitirmeniz gereken uzun bir raporun başına oturdunuz. Tam da o sırada bir arkadaşınız Instagram’dan birkaç ünlü videosu attı. Sadece birkaç dakika boyunca videoları izleyeceğinizi düşünerek videoları açtınız. Bir baktınız ki video üstüne video seyretme batağında bir saat geçirmişsiniz ve rapor masada ihmal edilmiş şekilde bekliyor.

Hepimiz özellikle işteyken zamanımızı verimli ve üretken kullanmak isteriz. Yine de araştırmalar, çalışanların yüzde 77’sinin mesai başındayken sosyal medyada saatler harcadığını gösteriyor. Acil bitirmemiz gereken bir görev olmasa bile oturup telefonumuzu açtığımızda hiçbir zaman bilinçli olarak şöyle bir karar vermeyiz: “Şimdi iki saatimi TikTok’ta harcayacağım”. Peki, “Sadece birkaç ünlü itirafı izleyeceğim” kararı nasıl saatlerce video izlemekle sonuçlanıyor?

İnsanların neden bu tür bataklara düştüklerini (ve çıkıp işe nasıl geri dönebileceklerini) daha iyi anlamak için, ABD’de yaşayan toplam 6 bin 445 öğrenci ve çalışan yetişkinle bir dizi araştırma yürüttük. Araştırmada, insanların başka bir etkinliğe geçmek yerine fotoğraf ve videoları seyretmeye devam etme seçimlerini etkileyen üç faktör belirledik: kişinin halihazırda seyrettiği medya miktarı, seyrettiği medyanın benzerliği ve medyayı nasıl bir tutumla seyrettiği.

Araştırmamızın ilk bölümünde, halihazırda birçok video izlemiş olmanın video izleme davranışına olan etkisini inceledik. Katılımcılara bir koşulda beş farklı müzik videosu, diğer bir koşulda yalnızca bir müzik videosu izlettik. Ardından başka bir video izlemeyi mi yoksa işle ilgili bir görevi tamamlamayı mı tercih ettiklerini sorduk. Teorik olarak, insanların art arda beş video izledikten sonra müzik videolarını izlemekten bıkması ve daha fazlasını izleme isteklerinin azalması beklenebilir. Ancak bunun tam tersinin doğru olduğunu gördük: Beş video izleyen katılımcılar, bir video izleyenlere kıyasla yüzde 10 daha fazla ek bir video izlediler.

Ardından, insanların izlediği videoları birbirine benzer şekilde çerçevelemenin etkisini inceledik. Tüm katılımcılara aynı iki videoyu gösterdik. Ancak katılımcıların yarısı için videoları açıkça aynı kategoriyle (“eğitim videoları”) etiketledik. Katılımcıların diğer yarısı içinse bir kategori etiketi kullanmadık. Kategori etiketi aracılığıyla videoları daha benzer şekilde çerçevelemenin, insanların ilgili başka bir videoyu izleme olasılığını yüzde 21 oranında artırdığını gördük.

Son olarak, belirli bir sayıda videoyu peş peşe izlemeye kıyasla arada bazı kesintilerle izlemenin ardından insanların nasıl davrandıklarını inceledik. Bir grup katılımcımız iki iş görevini tamamladı ve ardından iki benzer video izledi. Diğer grup da aynı şeyleri yaptı ancak bunlar arasında geçiş yaptı (iş, video, iş, video). Tamamen aynı aktiviteleri yapmış olmalarına rağmen, sıralama büyük bir fark yarattı: Video tüketimi kesintisiz olan katılımcıların ek bir video izlemeyi seçme olasılıkları, iş görevleri ve videolar arasında geçiş yapanlara göre yüzde 22 daha fazlaydı.

Açıkçası, tükettiğimiz içeriğin sıralaması ve türüyle ilgili görünüşte küçük olan ayrıntıların, benzer içerikleri tüketmeye devam etme kararımız üzerinde büyük bir etkisi var. Peki bu etkinin altında ne yatıyor? Önceki araştırmalar, kendi araştırmamızda belirlediğimiz üç faktörün, birbirine benzer medyaların erişilebilirliğini artırdığını öne sürüyor. Bu bağlamda erişilebilirlik, belirli bir içerik türünün ne kadar tanıdık veya ilgi çekici olduğu anlamında kullanılıyor. Bir şey daha erişilebilir hissettirdiğinde, işlenmesi daha kolay hale geliyor ve bu da bu şeyden daha fazla keyif alacağımızı öngörmemize neden oluyor. Başka bir deyişle, insanlar aslında bir işi bitirmek veya ara vermek gibi yapmak istedikleri bir şeyle çelişse bile, birbiriyle ilgili medyaları izlemek “iyi hissettirdiği” için batakta kalmayı seçiyor.

Bu sonuçlar, iş yerinde Instagram veya YouTube gibi uygulamaların dikkatiniz dağıtmasının neden bu kadar kolay olduğunu da aydınlatıyor. Bu platformlar, izleyicileri sosyal medya batağına hapsetmek üzere tasarlanmıştır. Küçük boyutlu ve genellikle benzer içerikler otomatik olarak önerilir ve hatta çoğunda bir sonraki içerik otomatik olarak oynatılır. Böylece kesinti olasılığı azaltılarak arka arkaya birkaç video veya gönderiyi hızlı bir şekilde tüketmek daha kolay hale gelir. Kullanıcılara ilgi çekici içerik sunmak kötü bir şey olmasa da, bu medyanın erişilebilir olması kullanıcıların erteleme batağından çıkıp üzerinde çalıştıkları şeye geri dönmesini zorlaştırıyor.

İyi haber şu ki, bu batağı bu kadar güçlü yapan etkileri daha iyi anlayarak kaçınmak için ihtiyacımız olan araçları bulabiliriz. Peş peşe çok sayıda fotoğraf veya video izlersek, birden fazla birbirine benzer içerik tüketirsek ve bu içeriği tüketirken ara vermezsek kapılıp gitme olasılığımız artıyor. Bu nedenle, batağın gücüne karşı koymak için sadece bir video izlemeye çalışın. Gerçekten arka arkaya birden fazla video izlemek istiyorsanız alakasız videolar seçin veya izleme deneyiminizi kasıtlı olarak kesintiye uğratmanın yollarını bulun. Döngüyü kırmanıza yardımcı olabilecek sayısız strateji var. Örneğin, belirli bir süre sonunda ara vermenizi isteyen bir sosyal medya zamanlayıcısı kullanabilirsiniz. Masanızda peş peşe çok fazla video izlememenizi yazan bir yapışkan not bulundurabilirsiniz veya kendinize sadece farklı içerikler tüketeceğinizi hatırlatabilirsiniz.

Sonuç olarak, bir iki kedi videosu izlemek veya arkadaşınızdan gelen birkaç caps’e bakmakta bir sakınca yoktur. İçerik tüketimi, aslında yapmak istediğiniz şeylerin önüne geçtiğinde bir sorun haline gelir. Dolayısıyla bu batağa düşmekten endişeleniyorsanız (veya zaten düşmüşseniz ve çıkmaya çalışıyorsanız), tükettiğiniz içeriğin benzer veya alakalı olmamasına ve ara vererek tüketmenin yollarını bulabilirsiniz. Bu zor olsa da imkansız değildir. Kurtulmayı başardığınız an, elinizdeki işe geri dönebileceksiniz.

https://hbrturkiye.com/blog/icerik-tuketme-bagimliliginizin-altinda-yatan-psikoloji


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Categories

%d bloggers like this: